ผลการประเมินหมวดสิทธิแรงงาน

ผลการประเมินหมวดสิทธิแรงงาน พบว่า ธนาคารทุกแห่ง (ยกเว้นธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร) ได้คะแนนในหมวดนี้ โดยคะแนนเฉลี่ยเพิ่มขึ้นจาก 2.36 คะแนน ในปี พ.ศ. 2567 เป็น 2.66 คะแนน ในปี พ.ศ. 2568 (เพิ่มขึ้น 0.30 คะแนน) ทั้งนี้ เกณฑ์ในหมวดนี้มีการปรับปรุงการให้คะแนน และปรับปรุงเกณฑ์หลายข้อ ซึ่งส่งผลกระทบต่อคะแนนธนาคารหลายแห่ง

ข้อ 4 การเปิดเผยขั้นตอนการจัดการข้อร้องเรียนของพนักงานและการแก้ปัญหาสิทธิแรงงาน คณะวิจัยปรับปรุงการให้คะแนนให้มีความถูกต้องมากขึ้น จากเดิมที่ธนาคารต้องเปิดเผยขั้นตอนการจัดการข้อร้องเรียนที่ชัดเจน รวมถึงระยะเวลาในการจัดการข้อร้องเรียน เหลือเพียงการเปิดเผยขั้นตอนการจัดการข้อร้องเรียนที่ชัดเจนก็เพียงพอที่จะได้คะแนนแล้ว ส่งผลให้ธนาคาร 9 แห่ง ได้คะแนนข้อนี้ ได้แก่ ธนาคารกรุงเทพ ธนาคารไทยพาณิชย์ ธนาคารกรุงไทย ธนาคารกสิกรไทย ธนาคารกรุงศรีอยุธยา ธนาคารทหารไทยธนชาต ธนาคารเกียรตินาคินภัทร ธนาคารออมสิน และธนาคารพัฒนาวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อมแห่งประเทศไทย ทั้งนี้ ธนาคารไทยพาณิชย์ และธนาคารทหารไทยธนชาต ได้คะแนนข้อนี้เป็นปีแรก โดยธนาคารไทยพาณิชย์เปิดเผยขั้นตอนการจัดการข้อร้องเรียนของพนักงานที่ชัดเจน ขณะที่ธนาคารทหารไทยธนชาตปรับปรุงการเปิดเผยขั้นตอนการจัดการข้อร้องเรียน รวมถึงระยะเวลาจัดการข้อร้องเรียนด้วย  

FFGI 2025 ได้ปรับปรุงเกณฑ์การประเมินข้อ 8 ซึ่งระบุว่า ลูกค้าของธนาคารประกาศว่าจะป้องกันการเลือกปฏิบัติในการจ้างงานและส่งเสริมการจ้างงานอย่างเป็นธรรม (fair recruitment practices) เกณฑ์ข้อนี้เป็นการปรับปรุงเกณฑ์การประเมินสองข้อของ FFGI 2023 มาผนวกรวมกัน คือ ข้อ 8 (เดิม) ระบุว่า ลูกค้าของธนาคารไม่ยอมรับการเลือกปฏิบัติในการจ้างงานและในที่ทำงาน และข้อ 9 (เดิม) ระบุว่า ลูกค้าของธนาคารประกาศว่าจะจ้างงานอย่างเป็นธรรม การปรับปรุงเกณฑ์การประเมินดังกล่าว ส่งผลให้ธนาคารกรุงไทย และธนาคารกสิกรไทย ซึ่งเคยได้คะแนนข้อ 8 (เดิม) ไม่ได้คะแนนในปีนี้ ขณะที่ธนาคารไทยพาณิชย์ยังคงได้คะแนนเช่นเดียวกับปีก่อน เนื่องจากธนาคารเข้าร่วมเป็นสมาชิกข้อตกลงโลกแห่งสหประชาชาติ (United Nations Global Compact: UNGC) และรับหลักการ Equator Principles ซึ่งต้องปฏิบัติตาม IFC Performance Standards

นอกจากนี้ ธนาคารไทยพาณิชย์ยังได้คะแนนอัตโนมัติในข้อ 17 ซึ่งกำหนดให้ลูกค้าใส่หลักเกณฑ์ด้านสิทธิแรงงานเป็นเงื่อนไขในสัญญาที่ลงนามกับผู้รับเหมาช่วงและคู่ค้า โดยคะแนนที่ได้เพิ่มขึ้นนี้เป็นผลจาก FFGI 2025 ปรับปรุงการให้คะแนนอัตโนมัติในข้อ 17 เป็นปีแรก สำหรับธนาคารที่ต้องปฏิบัติตาม IFC Performance Standards


หมวดสิทธิแรงงานประเมินตามเกณฑ์ประกอบด้วย 17 ข้อดังต่อไปนี้

หัวข้อต่อไปนี้ใช้ประเมินนโยบายระดับปฏิบัติการของสถาบันการเงิน

1. สถาบันการเงินเคารพในคำประกาศของ ILO ว่าด้วยหลักการและสิทธิขั้นพื้นฐานในที่ทำงาน (ILO Declaration on Fundamental Principles and Rights at Work)

2. สถาบันการเงินอย่างน้อยมีการบูรณาการมาตรฐานแรงงานตามคำประกาศของ ILO ว่าด้วยหลักการและสิทธิขั้นพื้นฐานในที่ทำงาน (ILO Declaration on Fundamental Principles and Rights at Work) เข้าไปในนโยบายการจัดซื้อจัดจ้างและนโยบายปฏิบัติการขององค์กร

3. สถาบันการเงินเคารพในอนุสัญญาว่าด้วยการคุ้มครองความเป็นมารดา (Maternity Protection Convention) ขององค์การแรงงานระหว่างประเทศ (ILO)

4. สถาบันการเงินมีขั้นตอนชัดเจนในการจัดการกับข้อร้องเรียนของพนักงานและแก้ปัญหาการละเมิดสิทธิแรงงาน โดยควรให้ความสำคัญกับการปรึกษาหารือกับสหภาพแรงงาน

หัวข้อต่อไปนี้ใช้ประเมินนโยบายเกี่ยวกับบริษัทที่สถาบันการเงินลงทุนหรือให้การสนับสนุนทางการเงิน

5. บริษัทรับรองสิทธิในการรวมกลุ่มและตระหนักอย่างมีประสิทธิผลในสิทธิในการรวมกลุ่มต่อรอง

6. บริษัทไม่ยอมรับการใช้แรงงานบังคับทุกรูปแบบ

7. บริษัทไม่ยอมรับการใช้แรงงานเด็ก

8. บริษัทประกาศว่าจะป้องกันการเลือกปฏิบัติในการจ้างงานและส่งเสริมการจ้างงานอย่างเป็นธรรม (fair recruitment practices)

9. บริษัทจ่ายค่าแรงที่เลี้ยงชีพและครอบครัวได้ (living wage) แก่พนักงาน

10. บริษัทกำหนดเพดานเวลาทำงาน (สูงสุด 48 ชั่วโมงต่อสัปดาห์ และทำงานล่วงเวลาสูงสุด 12 ชั่วโมงต่อสัปดาห์)

11. บริษัทมีนโยบายสุขภาพและความปลอดภัยที่ดี

12. บริษัทเคารพในอนุสัญญาว่าด้วยการคุ้มครองความเป็นมารดา (Maternity Protection Convention) ขององค์การแรงงานระหว่างประเทศ (ILO)

13. บริษัทรับประกันได้ว่าแรงงานข้ามชาติจะได้รับการปฏิบัติอย่างเท่าเทียม และมีสภาพการทำงานที่เท่าเทียมกับลูกจ้างคนอื่น ๆ และแรงงานนอกระบบจะได้รับการใส่ใจเป็นพิเศษ

14. บริษัทกำหนดสภาพการทำงานที่ดีสำหรับผู้รับงานมาทำที่บ้าน (homeworkers)

15. บริษัทจัดตั้งกระบวนการรับและจัดการกับเรื่องร้องเรียนจากพนักงาน เพื่อแก้ไขข้อพิพาทและการละเมิดต่าง ๆ โดยควรปรึกษาหารือกับสหภาพแรงงานที่เกี่ยวข้อง

16. บริษัทบูรณาการหลักเกณฑ์ด้านสิทธิแรงงานเข้าไปในนโยบายการจัดซื้อจัดจ้างและนโยบายปฏิบัติการของบริษัท

17. บริษัทใส่หลักเกณฑ์ด้านสิทธิแรงงานเป็นเงื่อนไขในสัญญาที่ลงนามกับผู้รับเหมาช่วงและคู่ค้า